در هر چاپگر، دستگاه کپی و پوشهای جای میگیرد. شناخته شدهترین اندازه کاغذ جهان، صدمین سالگرد تولد خود را نیز پشت سر گذاشته است. در ۱۸ آگوست ۱۹۲۲، موسسه استاندارد آلمان (DIN) استاندارد DIN 476 را با عنوان «اندازههای کاغذ برش خورده» منتشر کرد و معیاری با اندازههایی همچون A4 و A5 تنظیم کرد که تقریبا در تمام نقاط جهان به یک الگوی موفق تبدیل شد. ابعاد مشخص شده تا به امروز آزمون زمان را پشت سر گذاشته و در استاندارد بین المللی DIN EN ISO 216 تعریف شدهاند.
از مجموعه نابسامان اندازهها تا یک استاندارد
اندازه کاغذ، تاریخچه پر فراز و نشیبی دارد، با روشها و ویژگیهای گوناگون که قدمت آن به اوایل قرن چهاردهم بر میگردد. در اواخر قرن هجدهم، نسبت ابعاد 2√:1 برای اولین بار مطرح شد؛ قالبی که به وضوح از منظر زیبایی شناسی خوشایند به نظر میرسید، اما کمی بعد دوباره به فراموشی سپرده شد. در آغاز قرن بیستم و پس از مراحل مختلف مقدماتی و تلاش برای استانداردسازی قطع کاغذ، مهندس والتر پورستمان سرانجام به قاعده اساسی که هنوز هم کاربرد دارد دست یافت. مدل او براساس مساحت پایه یک متر مربع است که با اندازه A0 (841×1189 میلی متر) مطابقت دارد. با نصف کردن این مربع در امتداد طول، اندازه کوچکتر بعدی یعنی A1 و با تقسیم دوباره آن A2 و غیره به دست میآید. نسبت ابعاد همیشه یکسان باقی میماند. این اندازهها (براساس نصف کردن برای به دست آوردن کوچکترین اندازه بعدی)، در نهایت با اجماع همه طرفهای ذینفع در DIN پذیرفته شد، که در استاندارد DIN 476 تعریف و در آگوست ۱۹۲۲ منتشر شد. اولین موسسهای که این استاندارد را در پاییز ۱۹۲۳ به کار گرفت، اداره راه آهن دولتی آلمان بود.
اکنون در سراسر جهان استفاده می شود
امروزه اندازه A4 در سراسر جهان آشنا است. قالب بندی مجموعه A بر مواردی بیش از کاغذ تاثیر دارد. به عنوان مثال، ابعاد سینیهای بایگانی، پوشهها، جلدها، کشوهای میز، عمق و ارتفاع قفسهها، پاکتها و بسیاری موارد دیگر را تحت تاثیر قرار میدهد. بسیاری از مجلات، جزوهها، کاتالوگها و کارت پستالها براساس اندازه مجموعه A هستند؛ ستونهای تبلیغاتی و بیلبوردهای استاندارد نیز بر این اساس دسته بندی میشوند. البته استثناهایی برای این قانون وجود دارد: قطعهای دیگر گاهی اوقات به عنوان یک مزیت رقابتی منحصر به فرد برای روزنامهها، مجلات و کتابها استفاده می شوند. برای مثال، در ایالات متحده آمریکا، قالب نامه (letter format) برای اندازه کاغذ رایج است. کریستوف وینترهالتر، رئیس هیات اجرایی DIN میگوید: «استاندارد اندازههای کاغذ، نمونهای قدیمی از اثبات موفقیت جهانی تصمیم گیری براساس اصل اجماع است. این اصل هنوز هم در استانداردسازی صدق میکند و به همه ما در به کارگیری استانداردها برای پرداختن به مسائل جاری مانند حفاظت از اقلیم و دیجیتالی شدن کمک میکند.»
منبع: وبسایت موسسه استاندارد آلمان DIN
مترجم: آزاده علائی طالقانی، دفتر تخصصی امور بین الملل